X
GO
da-DKkl-GL
Apeqqutigineqarsinnaasut arlallit (apeqqut tooruk)

 


1 Soraarsitaavunga.
Qanoq iliorsinnaavunga?

2  Suliffimma ingerlaannartumik atuutilersumik suliunnaarsippaanga.
Tamanna uannut qanoq isumaqarpa?

3  Sulisut sinniisuata qanoq
ikiorsinnaavaanga?

4  Isumaqatigiissutit pillugit isumaqatigiinniarnerit sivitsorput.
Qanoq uanga inissisimavunga?

5  Misigisimavunga aqutsisunnit/suleqatinnit uumisaarneqarlunga.
Qanoq iliussaanga?

6  Perulunnartumik nappaateqalerpunga.
Suliffinnut tunngatillugu qanoq iliussaanga?

7  Suliffeqarfiga atorfinitsitaaninnut isumaqatigiissummik allagaqarusunngilaq.
Qanoq iliussaanga?

8  Aningaasarsiani tapisiat pillugit isumaqatigiinniarnissamut
ikiorneqarsinnaavunga?

9  Suliffiga akiliisinnaajunnaarpoq.
Qanoq iliussaanga?

10 Sulinerup nalaani ajoquserpunga.
Qanoq iliussaanga?


11  Suliffinnit soraarniarpunga.
Qanoq iliussaanga?

12 Suliffinni suleqatigiinnermi ajornartorsiuteqarpoq.
Qanoq iliuussaanga?

13 Suliffinni sulisut sinniisoqanngillat.
Qanoq iliussaanga?

14 Atorfinitsinneqarninnut isumaqatigiissutima misissornissaanut
ikiorneqarsinnaavunga?

15 Suliffinni saassunneqarpunga. Kia ikiorsinnaavaanga?

16  Ilaqutara qanigisara perulunnartumik nappaateqalersimavoq imaluunniit
toqukkut qimagussimalluni. Suliffinnut tunngatillugu uanga qanoq periarfissaqarpunga?

17 Qanoq sivisutigisumik feeriarsinnaatitaavunga?

18 Suliffiga akiligassaminik akilersuiunnaarluni unippoq.
Tamanna uannut qanoq isumaqarpa?

 

1. Soraarsitaavunga. Qanoq iliorsinnaavunga?

Soraarsitsineq soraarsitaaneq piffissalerlugu tamatigut allakkatigut pisassaaq.

  • Soraarsitsineq allaganngorlugu tigujuk, atsiusanngilat arlaannik nalornissuteqaruit.
  • Najukkami SIP imaluunniit SIK (telefonikkut) ingerlaannartumik attaveqarfigiuk, taamaalillutit nalilertissinnaaniassagakku soraarsitsineq pissusissamisoornersoq.
  • Ikiorsiissutinik pisartagaqassaguit kommunimi suliffeqanngitsutut nalunaartariaqarputit suliffeerunnermilu ikiorsiissutinik imaluunniit pisortanit ikiorsiissutinik qinnuteqarlutit.

 

2. Suliffimma ingerlaannartumik atuutilersumik suliunnaarsippaanga. Tamanna uannut qanoq isumaqarpa?

Ingerlaannartumik atuutilersumik suliunnaarsitsineq imatut paasineqassaaq siunissami suliffinnut ornigutissanngitsutit.

  • Soraarsitsineq allaganngorlugu pissarsiariuk nalornissuteqaruit atsiussanngilatit.
  • Ingerlaannarlutit sumiiffinni SIP attaveqarfigiuk imaluunniit SIK (telefonikkut), siunnersorneqarlutillu qanoq iliornissannut.

 

3. Sulisut sinniisuata qanoq ikiorsinnaavaanga?

Sulisut sinniisuat suliffimmi suleqatigisaminik qinerneqartarpoq taasumalu suliassarai illit aamma illit suleqatigisavit soqutigisasi aqutsisunut saqqummiuttassallugit, imaaliornermigut:

  • tassa suliffimmi atugassarititaasut pillugit tusaaniarneqartassaaq
  • tassa ilinnut qulakkiissavaa oqartussaaqataaneq aamma aalajangeeqataasarneq sulinermi aamma sulisunut atugassarititaasunut tunngatillugu
  • tassa akissarsianut tapinik isumaqatigiinniarnermi ikiuutissalluni
  • aamma illit kissaatigigukku taava illit sulisut sinniisuat illersortigisinnaavat soorlu assersuutigalugit napparsimalluni sulinngittarneri pillugit oqaloqatigiinnerni, sulineq pillugit oqaloqatigiinnerni il.il.

 

4. Isumaqatigiissutit pillugit isumaqatigiinniarnerit sivitsorput. Qanoq uanga inissisimavunga?

Isumaqatigiissutit pisoqat atuutissapput isumaqatigiissutip nutaap isumaqatigiissutigineqarnissaata aamma atsiorneqarnissaata tungaanut. Tassa naak isumaqatigiissutit pillugit isumaqatigiinniarnerit sivitsoraluartut, taava pisinnaatitaaffitit suli pigiinnassavatit.

 

5. Misigisimavunga aqutsisunnit/suleqatinnit uumisaarneqarlunga. Qanoq iliussaanga?

Ajornartorsiut allaganngorlugu nassuiaatigiuk suliffinnilu sulisut sinniisaannut nalunaarutigalugu. Suliffinni sulisut sinniisoqanngippat taava sumiiffinni SIP-mut ikiortissarsiorit.

  • Misissussavat suliffeqarfimmi suleqatiginnermi ajornartorsiutit, qinngasaarineq imaluunniit uumisaarinerit pillugit allassimasunik politikkeqarnersoq.

 

6. Perulunnartumik nappaateqalerpunga. Suliffinnut tunngatillugu qanoq iliussaanga?

Isumaqatigiissutit tunngavigalugit assigiinngitsunik pisinnaatitaaffeqarputit perulunnartumik nappaammik eqqorneqaruit.

  • Piaartumik sulisitsisut nappaatit pillugu ilisimatissavat.
  • Eqqaamajuk napparsimavimmiit suna nappaatiginerlugu uppernarsaatip qulakkeernissaa.
  • Sulisut sinniissaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

7. Suliffeqarfiga atorfinitsitaaninnut isumaqatigiissummik allagaqarusunngilaq. Qanoq iliussaanga?

Kalaallit Nunaani inatsimmik peqanngilaq sulisitsisup atorfinitsitaaninnut isumaqatigiissumik tunniussisussaatitaaneranut. Kisianni nalinginnaasuuvoq pisortat suliffiini atorfininnerni atorfinitsitaanermut isumaqatigiissummik atsiortoqartarnera.

  • Sulisut sinniissaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

8. Aningaasarsiani tapisiat pillugit isumaqatigiinniarnissamut ikiorneqarsinnaavunga?

Isumaqatigiissutini assigiinngitsuni periarfissaqarpoq tapinik qinnuteqaateqarsinnaaneq imaluunniit  tapinik assigiinngitsunik ilinnut pissarsisinnaanermut pisinnaatitaaffiliisunik. Illit tapit takusinnaavatit ilinnut periarfissaasinnaasut illit suliannut tunngatillugu isumaqatigiissutaasup iluani.

  • Tapinik sulisut sinniissaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK isumaqatigiinniarsinnaapput.

 

9. Suliffiga akiliisinnaajunnaarpoq. Qanoq iliussaanga?

Suliffiit akiliisinnaajunnaarpat piaarnerpaamik SIK tlf. 32 21 33-kkut attaveqarfigissavat.

  • Illit sulisitsisut akiliisinnaajunnaarpat eqqartuussissuserisumit (kurator) saaffigineqassaatit. Kurator tassaavoq eqqartuussissuserisoq eqqartuussiveqarfimmit akiliisinnaajunnaarsimasup qimataanik aqutsisussanngorlugu toqqarneqartoq. Akiliisinnaajunnaarnerup kinguninnguatigut kurator misissuissaaq suliffeqarfik tunineqarsinnaanersoq imaluunniit suliffeqarfik atorunnaarsinneqassanersoq. Tamatumunnga atatillugu kuratorip misissussavaa aamma nalilersussavaa illit sulinissat pisariaqartinneqarnersoq. SIK-mit kuratori ingerlaannartumik atassuteqarfigineqassaaq nalunaarfigineqarlunilu illit sulisinnaasutit, kisianni qimataq sumilluunniit sullisissanngilat illit aningaasarsiassatit qularnaatsumik qularnaveeqquserneqarsimatinnagit.
  • Kuratorip qinnuigippatit qimataq sulissuteqqullugu pingaaruteqarluinnarpoq illit SIK-mut attaveqarnissat, tassa illit aningaasarsiassatit aamma sulinngiffeqarnersiutissatit qularnaatsumik qularnaveeqquserneqartariaqarmata, tassa qimatamut arlaannik sullississaguit.
  • Akiliisinnaajunnaarnerup atuutilernerani akissarsiassannik pisassaqareeruit, taava SIK-mit Sulinermik inuussutissarsiuteqartut sillimatinut aningaasaateqarfianut qinnuteqaatip immersornissaannut ikiorneqassaatit.

 

10. Sulinerup nalaani ajoquserpunga. Qanoq iliussaanga?

Sulinerpit nalaani ajoqusersimaguit, taava aallaavittut ”Sulitilluni Ajoqusernissamut Isumannaallisaaneq pillugu Inatsimmit” ilaatinneqarputit. Tamatuma kinguneranik ajoquserninni kingunerinut taarsiiffigineqarsinnaavutit, suliaritinninnut aningaasartuutit matussuserneqarlutik aamma napparsimanerpit nalaani ullormusiaqartinneqarlutit.

  • Ajoquserneq/ajutoorneq ingerlaannartumik nalunaarutigineqassaaq kingusinnerpaamillu piffissaq ajoquserfiusoq ukiumik ataatsimik qaangiutsinnagu. Tamanna nalinginnaasumik illit nakorsat imaluunniit kigutinut nakorsarisat imaluunniit sulisitsisorisat aqqutigalugit pisarpoq. Ajoraluartumik ajoqusernerit amerlasuut nalunaarutigineqarneq ajorput. Taamaattumik eqqumaffiginiassavat aamma ukioq ataaseq killissarititaasoq qaangiutsinnagu illit nammineq ajoqusernerit nalunaarutigisinnaavalluunniit. Paasissutissat amerlanerusut www.cfa.gl -imi pissarsiarisinnaavatit, aammattaaq nalunaaruteqarnermut immersugassaq www.anmeld.gl -ikkut illit immersorsinnaallugu.
  • Malittarisassat aammattaaq atuuttuupput illit inooqatigisat/katillugu aapparisat imaluunniit qitornavit arnaat/angutaat sullivimmi ajutoorluni toquppat, illit qitornatilluunniit ataasiartumik tunniunneqartartumik pissarsiaqarsinnaagavit/-gamik (ilisinermut ikiorsiissut aamma pilersuisumik annaasaqarnermi taarsiissut).

 

11. Suliffinnit soraarniarpunga. Qanoq iliussaanga?

Soorlu assersuutigalugit suliffinni akornusersuisoqarnera imaluunniit qinngasaarisoqarnera tunngavigalugit soraassanngilatit aamma suliffinniit sulisitsisut imaluunniit aqutsisut akuersiteqqaarnagit qimagutissanngilatit. Sulisut sinniisaannut, sumiiffimmi SIP-mut imaluunniit SIK-mut ikiortissarsiorit ajornartorsiutaasinnaasut iluarsiniarlugit imaluunniit siunnersorneqarlutit soraarniutit qanoq eqqortumik suliarissanerlugu.

  • Soraarniutit allaganngorlugu tunniutissavat.

 

12. Suliffinni suleqatigiinnermi ajornartorsiuteqarpoq. Qanoq iliuussaanga?

Ajornartorsiutaasoq allaganngoruk tamannalu suliffinni sulisut sinniisuannut tunniullugu. Suliffimmi sulisut sinniisoqanngippat taava sumiiffinni SIP-mut ikiortissarsiorit.

 

13. Suliffinni sulisut sinniisoqanngillat. Qanoq iliussaanga?

Sulisut sinniisaannik qinersisoqassappat piumasaqaataavoq, sulisut SIK-p isumaqatigiissutaanik atuisut ikinnerpaamik tallimaanissaat. Taamaattumik tallimaagussi imaluunniit amerlanerullusi, tassa SIK-p isumaqatigiissutai tunngavigalugit atorfeqartinneqartut taava killilerneqarnasi sulisut sinniisaannik qinersisinnaavusi. Sumiiffinni SIP saaffigisinnaavat ikiorneqarusukkuit.

 

14. Atorfinitsinneqarninnut isumaqatigiissutima misissornissaanut ikiorneqarsinnaavunga?

Aap, tamatigut atorfinitsinneqarninnut isumaqatigiissutivit misissorneqarnissaanut ukiorneqarsinnaavutit sulisut sinniisaannik, sumiiffimmi SIP-mi imaluunniit SIK-mi.

  • Sunaluunniit atsiussanngilat nalornisaqartillutit, apeqqutiginiakkavit paaseqqaarnissaannut utaqqissaatit.
  • Eqqaamassavat ilisimatinneqassagavit atorfiit qanoq taaguuteqarnersoq, sunik suliaqassanerlutit aamma qanoq aningaasarsiaqassanerlutit.
  • Immikkuualuttut ilaatinneqanngitsut apeqqutigikkit arlaannik ilimagisaqaruit tamanna maliguk.
  • Suliffeqarfimmi sulisunut mappersagaqarnersoq apeqqutigiuk. Sulisut mappersagaat tassaavoq pisinnaatitaaffiit, pisussaaffiit aamma naleqartitat katersorneqarsimasut, tassaasut suliffeqarfiup ilisarnaatissamitut kissaatigisai.

 

15. Suliffinni saassunneqarpunga. Kia ikiorsinnaavaanga?

Ingerlaannarlutit sulisut sinnissaat imaluunniit sulisitsisut saaffigissavat. Taakku pisussaapput taamaattoqartillugu ilinnik ikiuissallutik.

 

16. Ilaqutara qanigisara perulunnartumik nappaateqalersimavoq imaluunniit toqukkut qimagussimalluni. Suliffinnut tunngatillugu uanga qanoq periarfissaqarpunga?

Isumaqatigiissutini assigiinngitsunik periarfissinneqarputit, tassa illit perulunnartumik nappaammik eqqugaaguit imaluunniit ilaquttavit qanigisavit (angajoqqaat, aapparisap, qitornat imaluunniit qatanngutit) arlaat perulunnartumik nappaammik eqqugaappat.

  • Piaartumik sulisitsisut nappaat pillugu ilisimatissavat aamma napparsimavimmit uppernarsaammik pillutit.
  • Sulisut sinniissaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

17. Qanoq sivisutigisumik feeriarsinnaatitaavunga?

Feeriartarneq pillugu inatsisip illit ukiumut sapaatit akunnerini tallimani feeriarnissannut pisinnaatitaaffeqartippaatit.

  • Sulisut sinniissaat, sumiiffinni SIP imaluunniit SIK attaveqarfigikkit siunnersortinniarlutit.

 

18. Suliffiga akiligassaminik akilersuiunnaarluni unippoq. Tamanna uannut qanoq isumaqarpa?

Akiligassanik akilersuiunnaarneq tassaavoq – soorlu aammattaaq oqaatsimi ersersinneqartoq – sulisitsisuit akiligassaminik akiliisarnini unitsikkaa. Tamatuma sulisitsisoq unillatsiartippaa tamanna atorneqassaaq suliffeqarfik piffissap naammaginartup iluani imminut akilersinnaasumik ingerlaqqissinnaaneranik nalilersuinermut, suliffeqarfik tunineqassanersoq/tunineqarsinnaanersoq imaluunniit akiliisinnaajunnaarluni unissanersoq.

  • Akiligassanik akilersuiunnaarnermi illit soraarsinneqarnalluunniit sulininni isumaqatigiissutinit peersinneqanngilatit, kisianni piumasaqaatigisinnaavat piffissami pineqartumi aningaasarsiassavit qulakkeerneqarnissaat. Tamanna pisinnaavoq aningaaserivimmit qularnaveeqqusiinikkut imaluunniit inatsisilerituumit nakkutilliisuutitap uppernarsaaneratigut. Qularnaveeqqusiineq pilersinneqassaaq akiligassanik akilersuiunnaarnerup aallartinneranit ullut 14-it ingerlanerini. Taamaattoqanngippat illit atorfeqartitaanerpit taamaatinnissaa toqqarsinnaavat.
  • Immaqa akiligassanik akilersuiunnaarnerup ingerlanerata nalaani soraarsinneqassaatit. Taamaattoqarpat tamanna ingerlanneqassaaq nalinginnaasumik soraarsitsinissamut siumoortumik ilisimatitsissuteqartussaaneq malillugu. Suliffeqarfik ingerlaannarpat kiisalu soraarsitaanerit taamaatinneqarpat, taava illit atorfeqartitaanerit allanngornani ingerlaannassaaq atugassarititaasut aamma ukiut suliffigisimasavit amerlassusiat nikisinneqarnatik. Sulisut sinniisaat aamma SIP akiligassanik akilersuiunnaarnerup nalaani ikiuussinnaapput aamma siunnersuisinnaapput. Taakku aammattaaq tassaapput inatsisilerituumut nakkutilliisuutitamut akissarsiassat qulakkeerneqarnissaannik piumasaqaateqarsinnaasut.
  • Suliffiit akiligassanik akilersuiunnaarpat taava ingerlaannartumik SIP-mut imaluunniit SIK-mut saaffiginnissaatit.